Edward Coley Burne‑Jones był jednym z najważniejszych malarzy i projektantów prerafaelitów, którego twórczość – inspirowana średniowieczem, mitologią i renesansem – ukształtowała estetykę późnego XIX wieku.
Wczesne lata i edukacja
Edward Coley Burne‑Jones urodził się 28 sierpnia 1833 roku w Birminghamw rodzinie ramiarza Edwarda Richarda Jonesa. Jego matka, Elizabeth Coley, zmarła kilka dni po porodzie, a wychowaniem artysty zajmował się ojciec oraz opiekunk. W wieku jedenastu lat rozpoczął naukę w King Edward’s School, gdzie wyróżniał się w rysunku.
W 1853 roku podjął studia teologiczne w Exeter College w Oksfordzie, przygotowując się do stanu duchownego. Tam poznał Williama Morrisa, z którym połączyła go przyjaźń i wspólne zainteresowania średniowieczem, literaturą i sztuką.Lektura Malarzy współczesnychJohna Ruskina oraz fascynacja twórczością Dantego Gabriela Rossettiegoskłoniły go do porzucenia teologii i poświęcenia się sztuce.
Droga artystyczna i związki z prerafaelitami
W 1856 roku Burne‑Jones poznał Rossettiego, który stał się jego mentorem i wprowadził go w krąg Bractwa Prerafaelitów. W latach 1857–1860 artysta wykonywał pierwsze poważne zamówienia – głównie kartony do witraży o tematyce średniowiecznej.
Choć był samoukiem, w ciągu dwóch dekad opanował wszystkie techniki malarskie. Współpracował z firmą Morris, Marshall, Faulkner & Co., projektując witraże, tkaniny, meble, mozaiki i dekoracje wnętrz.
Tematyka i styl
Twórczość Burne‑Jonesa wyróżnia się romantycznym mistycyzmem, dekoracyjnym linearyzmem i zamiłowaniem do narracji symbolicznej. Jego inspiracje obejmowały:
legendy arturiańskie i średniowieczne eposy(np. cykl o św. Jerzym)
mitologię grecko‑rzymską(cykle Perseusz, Pigmalion)
tematykę biblijną i hagiograficzną(np. Sponsa de Libano, Zwiastowanie)
malarstwo włoskiego renesansu, zwłaszcza Botticellego i Mantegni
Jego kompozycje cechują się smukłymi postaciami, falistymi liniami, bogatą ornamentyką roślinną oraz nastrojem melancholii i duchowości. W wielu dziełach widoczny jest symbolizm, który czyni go jednym z prekursorów modernistycznej wrażliwości.
Najważniejsze dzieła
Pieśń miłości(1866–1877), Metropolitan Museum of Art
Omamienie Merlina(1870–1874), Lady Lever Art Gallery
Złote schody(1880), Tate Britain
Król Kophetua i żebraczka(1884)
Legenda o śpiącej królewnie – cykl Briar Rose(1885–1890)
The Beguiling of Merlin(1874–77)
Jego dorobek obejmuje blisko 200 obrazów oraz ponad 1000 kartonów witrażowych.
Kariera i uznanie
Przełomem w karierze Burne‑Jonesa była wystawa w Grosvenor Gallery w 1877 roku, która przyniosła mu międzynarodową sławę.
W 1894 roku otrzymał tytuł baroneta Rottingdean i Grange.
Był jednym z najważniejszych twórców estetyzmui współtwórcą idei „artysty‑rzemieślnika”, która wpłynęła na rozwój sztuki użytkowej i projektowania w XX wieku.
Ostatnie lata i śmierć
Burne‑Jones zmarł 17 czerwca 1898 roku w Londyniena skutek powikłań pogrypowych.
. Został pochowany w Rottingdean. Jego twórczość wywarła wpływ m.in. na symbolistów belgijskichoraz artystów secesji.
Znaczenie
